بررسی تطبیقی ماهیت حقوقی و شرایط استحقاق نفقة اقارب در حقوق ایران و انگلستان

نوع مقاله : علمی- ترویجی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران

10.30497/flj.2021.240404.1622

چکیده

 بعد اقتصادی در خانواده، رشد فرهنگی و تربیتی افراد را مهیا می‌سازد. از مهم‌ترین ابعاد اقتصادی در خانواده، تکلیفنفقةاقاربوالزامافرادمتمکنبهتأمینمعاشاقربایبی‌بضاعتخانوادهاست. در این تحقیق با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی به ماهیت حقوقی نفقة اقارب و مقایسة شرایط استحقاق آن در حقوق ایران با سیستم حقوقی انگلستان پرداخته می‌شود.با مقایسه و تطبیق حقوق اقارب این نتیجه به دست می­آید که نفقة اقارب در نظام حقوقی ایران و انگلستان بسیار متفاوت است، به‌گونه‌ای که در انگلستان تنها اولاد و زوجه مستحق نفقه هستند. درحالی‌که قوانین موضوعه ایران، تنها به نزدیکانی توجه دارد که رابطة خونی یا خویشاوندی با یکدیگر دارند. البته نقاط اشتراکی مانند معیار تعیین عرفی میزان نفقه و مصادیق و اجزاء نفقة اقارب در این دو نظام دیده می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A comparative study on the legal nature and the conditions of eligibility to pay alimony to relatives in Iranian and British

نویسندگان [English]

  • siamak jafarzadeh 1
  • hamid alizadeh 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Urmia University, West Azerbaijan, Iran
2 PhD Student in Islamic Jurisprudence and Law, Urmia University, West Azerbaijan, Iran
چکیده [English]

Abstract
The economic dimension in a family provides the basis for the cultural and educational growth of individuals. One of the most important economic aspects in the family is the condition of paying alimony to relatives and the obligation of well-off family members to support poor relatives economically. This research with the analytical- descriptive method studies thelegal nature of paying alimony to relatives and compares the conditions of its eligibility in Iranian laws with the British legal systems in this regard. The comparison of Relatives' rights indicates that paying alimony to relatives is very different in the legal system of Iran and the United Kingdom, so that, in the United Kingdom only children are entitled to receive alimony and also there are supporting institutions to offer financial help for children and disable parents in that system. While, in Iranian law, entitles only relatives who are related by blood or kinship. Although, it can be seen commonalities such as customary criteria for determining the amount of alimony, the examples and the components of paying alimony to relatives in these two systems. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • alimony
  • Dowry
  • expenses
  • Relatives
ارشدی، وحید؛ سلیمی­فر، مصطفی؛ ناجی میدانی، علی­اکبر؛ و مهرام، بهروز(1394). نظم‌پذیری جمعی درون خانواده: پدیده محوری در تأثیرپذیری عملکرد اقتصادی از آموزه‌های اسلامی: مطالعه‌ای براساس نظریه زمینه‌ای.فصلنامهمطالعاتمیان‌رشته‌ایدرعلومانسانی، 8(1)، ص45ـ70.
اصفهانی، سیدابوالحسن(1352). وسیلة النجاة. جلد دوم، قم: انتشارات نیکنام.
اکبرینه، پروین(1372). نفقه اقارب در حقوق ایران و انگلستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی.
لنگرودی، محمدجعفر (1393). مبسوط در ترمینولوژی حقوق. جلد پنجم. نشرگنج دانش. چاپ شانزدهم.
حلی، حسن بن یوسف(1410هـ). تحریر الاحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه.
دهخدا، علی اکبر (1372). لغت نامه، جلد دوم، جاپ هفتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
سبزواری، محمدباقر(1423هـ). کفایة الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
راغب اصفهانی، ابوالقاسم الحسین(1412هـ). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دار الشامیه، چاپ نخست.
صفایی، حسین؛ امامی، اسدالله (1395). مختصر حقوق خانواده، نشر میزان، تهران،چاپ چهل و سوم.
عاملی جبعی(شهید ثانی)، زین‌الدین(1410هـ). روضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. تهران: نشر داوری.
‌عاملی جبعی(شهید ثانی)، زین‌الدین(1416هـ). مسالک الافهام(شرح بر شرایع الاسلام). تهران: مؤسسه المعارف الاسلامیه
عبدی­پور، ابراهیم؛ جعفری خسروآبادی، نصرالله(1392). نفقه زوجه و اقارب تقابل دو مفهوم دین وتعهد، مجله علمی و پژوهشی حقوق اسلامی،10(39)، ص35ـ61.
فیومی مقری، احمد بن محمد(1418هـ). المصباح المنیر(یوسف الشیخ محمد، محقق). بیروت: مکتبه العصریه.
کاتوزیان، ناصر(1396). مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران. تهران: شرکت انتشار.
محقق حلی، ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن حسن(1408هـ). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
محمدی‌‌نسب، سیف­الله؛ نظری کله‌جویی، قاسم(1397). حق زن بر مازاد نفقه در فقه امامیه و حقوق ایران و انگلیس. پژوهش حقوق تطبیقی اسلام و غرب، 5(4)، ص193ــ224.
مطهری، مرتضی(1390). مجموعه آثار. تهران: صدرا، چاپ نخست.
موسوی خمینی، سید روح الله  (1422هـ). رساله نجاه العباد. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره)، چاپ نخست.
نجفی، محمدحسن(1366). جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام. تهران: مکتبه الاسلامیه.
نیازی، قدرت الله؛ و رمضانی، علی (1395). معیار نفقه زوجه، دوفصلنامه علمی ـ ترویجی فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، 21 (2)، ص 147-131.
Black, S. (1979). Law Dictionary, west publishing Co, St. Paul, Minn, 5th ed., London, England.
Bromley, P.M (1976). Family law, 5th ed.  London, Published Butterworths.
Jadje, E. (2001). Family law, London pub. Company.
Rager, B. (1996). child maintenance, 3th ed, London, jordan publishing.
Williamson, O. E. (2000). The new institutional economics: taking stock, looking ahead. Journal of Economic Literature, 38 (3), p.595-613.
Mary Catherine McGuire, J.D., Schackow, Gerald D., Esq., Bravo, Carmine M.  (1995) Florida Family Law Practice Manual, Publisher Lexis Law Pub.