حقوق افراد دارای معلولیت در چارچوب خانواده از منظر موازین بین‌المللی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران

2 دانش ‏آموخته فقه وحقوق خانواده دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران

10.30497/flj.2019.75353

چکیده

حق بر  خانواده یکی از حقوق بنیادین انسان است که در رویکرد حق‌محور، برای افراد دارای معلولیت نیز در نظر گرفته ‌شده ‌است. این حق مفهومی است که حق ازدواج، حیات خانوادگی و فرزندآوری را شامل می‌شود. باتوجه به شرایط ویژه جسمی و روحی و روانی افراد دارای معلولیت، تضمین و به‌رسمیت‌شناختن این حق حائز اهمیت است. پرسش اساسی آن است که حق بر خانواده برای افراد دارای معلولیت در کدام اسناد بین‌المللی به ‌رسمیت ‌شناخته ‌شده ‌است و چه چالش‌هایی فراروی تحقق این حق و حیات خانوادگی افراد دارای معلولیت  قرار‌دارد. در این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بررسی ده‌ها سند بین‌المللی آشکار می‌شود  که این حق، در اسناد متعدد بین‌المللی از جمله معاهدات و نظریات تفسیری و گزارش‌های مراجع بین‌المللی به رسمیت ‌شناخته شده و دولت‌ها مکلف به تحقق آن شده‌اند؛ لکن افراد دارای معلولیت  به جهت عدم دریافت حمایت مناسب از سوی دولت‌ها و عدم بهره‌مندی از حقوق به رسمیت‌شناخته شده‌ خود، با چالش‌های متعددی از جمله فقر و انزوا و محدودیت روابط اجتماعی و محرومیت از روابط جنسی و فرزندآوری و خشونت و آزار و اذیت روبه‌رو هستند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Rights of persons with disabilities within the family framework from the perspective of International instruments

نویسندگان [English]

  • Mahya Saffarinia 1
  • Masoumeh Monfared mosghani 2

1 Assistant Professor of Law, Imam Sadiq (p.) University, Girls College

2 Postgraduate in Islamic studies & family law, Imam Sadiq (p.) University, Girls College

چکیده [English]

Right to family is a fundamental right for all human beings which is also considered for persons with disabilities according to the right-based approach. The concept includes right to marry, family life and childbirth. With regard to the disabled physical, mental and psychological status, it is important to recognize and guarantee such right. This article seeks to answer this critical question that which international instruments have recognized the right to family for persons with disabilities and what are the challenges in family life of such people. This article, using a descriptive-analytic method and by investigating several international instruments reveals that this right has been recognized in the international human rights, treaties, interpretive theories and reports and governments are bound to implement these rights. The disabled face numerous challenges including poverty, isolation, limited socializing, experiencing no sexual relationship and childbirth as well as violence and harassment due to the poor social service and enjoying no benefit from their own legal rights.

کلیدواژه‌ها [English]

  • International Instruments
  • persons with disabilities
  • right to family
  • women with disabilities
  • sexual health
صادقی، سهیلا و محمدعلی فاطمی‌نیا(۱۳۹۴). «معلولیت؛ نیمه پنهان جامعه: رویکرد اجتماعی به وضعیت معلولین در سطح جهان و ایران»، فصلنامه رفاه اجتماعی، 15(58).

صفاری‌نیا، محیا(۱۳۹۳). خانواده در اسناد حقوقی بین المللی: حقوق و تکالیف دستاوردها و چالش ها، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‏های حقوقی شهر دانش.

عباسی، محمود؛ پور فتح‌اله، علی اکبر؛ اصغری، ابوالفضل(۱۳۹۴). «حق فرزندآوری زوج‏های دارای معلولیت ژنتیکی در اسناد بین‌المللی حقوق بشر و نظام حقوقی ایران»،  فصلنامه حقوق پزشکی، 9(33).

عمید، حسن. (۱۳۹۴). فرهنگ فارسی عمید، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ سی و هفتم            معین، محمد(۱۳۸۶). فرهنگ معین، تهران: زرین ، چاپ سوم.

نباتی، نگار(۱۳۸۹). حمایت از اشخاص  دارای معلولیت در نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: شهر دانش، چاپ نخست.

 

 Lennerhed.  L.(1997), “Sterilisation on eugenic grounds in Europe in the 1930s: news in 1997 but why?”, Reproductive Health Matters, vol. 5, No. 10.

Servais. L. & R. Leach. & D.Jacques & J. P. Roussaux(2004), “Sterilisation of intellectually disabled women”, European Psychiatry, vol.19, no.7, p.428 ـ 432

Williams, F. & G. Scott & A. McKechanie(2014), “Sexual health services and support: the views of younger adults with intellectual disability”, Journal of Intellectual and Developmental Disability, vol. 39, no.2